ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
16
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
نفر آخر آنان را كشتند ، جمعى از آنان در المهديه به مسجد پناهنده شدند ، تمام آنها را هم كشتند . شيعه در مغرب ، مشارقه ناميده ميشدند ، منسوب به ابى عبد اللّه شيعى كه از مشرق بود و بيشتر شعراء اين حادثه را چه روى مسرت و شادى و چه از جهت غم و اندوه و سوك و گريه در آثار خود ياد كردهاند . بيان پارهاى از رويدادها در ربيع الاول اين سال قبهء بارگاه مشهد حسين ( بن على ( ع ) و رواقهاى آن به آتش بسوخت و سبب اين بود كه دو شمع بزرگ در حرم روشن كرده بودند ، و شب هنگام بر پرده و پوشش حرم افتاده و آتش گرفت ، و آتشسوزى متعدد بود و نيز نهر طابق و دار القطن و قسمت عمدهاى از باب البصره نيز بسوخت . و مسجد سر من رأى ( سامراء ) هم آتش گرفت . در اين سال در ركن يمانى در بيت الحرام شكاف پديد گرديد . و ديوار پيش روى حجرهء پيمبر صلّى اللّه عليه و سلّم فرو ريخت . و قبهء بزرگ در بيت المقدس بر سنگ سخت فرو افتاد . و هم در اين سال بين سنيان و شيعيان در واسط فتنه بزرگى بر پا شد و سنيان پيروز و وجوه شيعه و علويان گريخته و نزد على بن مزيد رفته از او طلب يارى نمودند . در رجب اين سال محمد ابن احمد بن القاسم بن اسماعيل ، ابو الحسن ضبى قاضى معروف به ابن محاملى درگذشت وى از اعيان فقهاء شافعى و بزرگان محدثين و مولد او بسال سيصد و سى و دو بود . و همچنين محمد بن الحسين بن محمد ابن الهيثم ابو عمر بسطامى ، واعظ ، فقيه شافعى درگذشت او قضاء نيشابور را داشت .